Mental Gündem Nöropsikoloji Seroquel Nedir? Ne İşe Yarar?

Seroquel Nedir? Ne İşe Yarar?

Seroquel, şizofreni ve bipolar bozukluk tedavisinde en sık reçete edilen atipik antipsikotiklerden biri. Ketiapin ne işe yarar, kimler kullanmalı? Detaylar yazımızda. Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi başlatma veya ilaç bırakma kararı kesinlikle bir psikiyatri hekimi tarafından verilmelidir.

Ali Esen

07 Eylül 2026 - 14:55

YAYINLANMA

232

GÖSTERİM

7 Dakika

OKUNMA SÜRESİ

Seroquel, psikiyatride hem şizofreni hem de bipolar bozukluk tedavisinde geniş çapta kullanılan, ikinci kuşak (atipik) antipsikotik grubunun önde gelen ilaçlarından biridir. Etkin maddesi ketiapin, hem psikotik belirtileri hem de duygudurum dalgalanmalarını hedefleyen çok yönlü bir etki profiline sahiptir. Bu yazıda Seroquel'in (ketiapin) ne olduğunu, hangi durumlarda kullanıldığını, dozunu, yan etkilerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları güncel klinik kaynaklara dayanarak inceliyoruz.

Seroquel (Ketiapin) Nedir?

Seroquel, atipik (ikinci kuşak) antipsikotik sınıfına ait bir ilaçtır. Etkin maddesi ketiapin, beyindeki dopamin ve serotonin reseptörlerinin belirli alt tiplerini bloke ederek etki gösterir. Bu geniş reseptör profili, ketiapinin hem şizofrenideki sanrı ve varsanı gibi psikotik belirtileri hem de bipolar bozukluktaki mani ve depresyon ataklarını etkili şekilde kontrol altına alabilmesini sağlar.

Ketiapin etken maddesi, Türkiye'de Seroquel dışında Cedrina, Gyrex, Ketiol gibi farklı ticari isimlerle de bulunur. Etkin madde aynı olsa da yardımcı maddeler ve üretici firmaya bağlı küçük farklılıklar olabileceğinden, marka değişikliği söz konusu olduğunda hekime danışılması önemlidir.

Seroquel Ne İşe Yarar? Kullanım Alanları

Ketiapin, klinik çalışmalarla desteklenmiş birden fazla psikiyatrik bozuklukta kullanılır. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

Şizofreni: Ketiapinin ana kullanım alanlarından biridir; sanrı, varsanı gibi pozitif belirtiler ile içe kapanma, motivasyon azlığı gibi negatif belirtilerin tedavisinde kullanılır.
Bipolar bozuklukta mani atakları: Orta ile ileri şiddetteki mani ataklarının kontrol altına alınmasında etkilidir.
Bipolar bozuklukta depresif ataklar: Bipolar depresyonun tedavisinde onaylı bir kullanım alanıdır.
Bipolar bozuklukta nüks önleme: Hastalığın tekrarlayan ataklarını önlemeye yönelik idame tedavisinde kullanılabilir.

Hangi tanıda, hangi dozda ve ne kadar süre kullanılacağına yalnızca muayene sonrasında hekim karar verebilir; bu bilgiler genel bir çerçeve sunmak amacıyla paylaşılmaktadır.

Seroquel Nasıl Kullanılır? Doz Bilgisi

Ketiapin dozu, tedavi edilen duruma göre büyük farklılıklar gösterir ve genellikle kademeli olarak artırılır. Klinik kaynaklarda yer alan genel doz aralıkları şu şekildedir:

Şizofreni: Genellikle günde 300-450 mg; gerektiğinde 150-750 mg aralığında bireyselleştirilebilir.
Bipolar mani: Günde 400-800 mg.
Bipolar depresyon: Genellikle günde 300 mg önerilir.
Yaşlı hastalarda: Ketiapin klirensi belirgin şekilde azaldığından (%30-50), doz titrasyonu daha yavaş yapılır.
Karaciğer yetmezliğinde: Başlangıç dozu günde 25 mg gibi düşük bir dozla sınırlandırılır.

Bu dozlar yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; doz belirleme ve ayarlama işlemi kesinlikle hekim gözetiminde yapılmalıdır. Kendi kendine doz artırmak veya azaltmak ciddi risklere yol açabilir.

Seroquel Etkisini Ne Zaman Gösterir?

Ketiapinin kan düzeyi, tek dozdan sonra yaklaşık 6 saat içinde en yüksek noktaya ulaşır; ancak sedasyon gibi bazı etkiler ilk dozdan itibaren hissedilebilir. Şizofreni ve bipolar bozukluktaki asıl terapötik etkinin belirginleşmesi ise diğer birçok psikiyatrik ilaçta olduğu gibi birkaç hafta sürebilir. Tedavinin erken kesilmesi ya da "işe yaramıyor" düşüncesiyle bırakılması yanlış bir değerlendirmeye yol açabileceğinden, doz ve süre kararları mutlaka hekimle birlikte gözden geçirilmelidir.

Yan Etkileri Nelerdir?

Ketiapin, etkili bir tedavi seçeneği olsa da, özellikle metabolik parametreler açısından yakın takip gerektiren bir yan etki profiline sahiptir.

Çok sık görülen yan etkiler (%10 ve üzeri):

Uyuşukluk (somnolans), baş dönmesi
Baş ağrısı, ağız kuruluğu
Kilo artışı
Ekstrapiramidal semptomlar (kas sertliği, tremor, huzursuzluk gibi hareket bozuklukları)
Kan lipid düzeylerinde yükselme

Daha ciddi, acil değerlendirme gerektiren belirtiler:

Metabolik sendrom bulguları: Kilo artışı, kan şekeri yüksekliği ve lipid profilinde bozulma; bu nedenle tedavi öncesinde ve tedavi sırasında düzenli metabolik takip önerilir
Nöroleptik malign sendrom (ateş, kas sertliği, bilinç değişikliği); nadir ama hayati tehlike taşıyan bir durumdur
Ortostatik hipotansiyon, senkop
Kan hücrelerinde azalma (nadir)
İntihar düşüncelerinde artış, özellikle genç bireylerde tedavinin ilk haftalarında

Bu belirtilerden herhangi biri fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Kimler Seroquel Kullanmamalı? (Kontrendikasyonlar)

Ketiapin bazı durumlarda kesinlikle kullanılmamalıdır:

Ketiapine veya içerik maddelerine karşı bilinen aşırı duyarlılığı olanlar
Güçlü CYP3A4 inhibitörleri (bazı HIV proteaz inhibitörleri, azol grubu antifungaller, eritromisin, klaritromisin, nefazodon) ile birlikte kullanım kontrendikedir
Demansı olan yaşlı hastalarda dikkatli değerlendirme gerekir — bu popülasyonda mortalite riskiyle ilgili özel bir uyarı bulunmaktadır (aşağıda detaylandırılmıştır)

İlaç Etkileşimleri

Ketiapin, çeşitli ilaç ve besinlerle etkileşime girebilir:

Güçlü CYP3A4 inhibitörleri ketiapinin kan düzeyini 5-8 kata kadar artırabilir; bu nedenle birlikte kullanım kontrendikedir.
Karaciğer enzimlerini indükleyen ilaçlar (karbamazepin, fenitoin gibi) ketiapinin etkinliğini azaltabilir.
Greyfurt suyu, ketiapinin kan düzeyini artırabileceğinden birlikte tüketilmesi önerilmez.
Lityum ile kombinasyon genellikle iyi tolere edilir, ancak tremor ve ekstrapiramidal semptom riski artabilir.

Kullanılan tüm reçeteli, reçetesiz ilaçlar, bitkisel takviyeler ve vitaminler mutlaka hekimle paylaşılmalıdır.

Hamilelik ve Emzirme Döneminde Kullanım

Ketiapin, resmi ürün bilgisinde gebelik kategorisi C olarak sınıflandırılmıştır; veriler sınırlı olduğundan, kullanım kararı yalnızca beklenen faydanın olası risklerden açıkça ağır bastığı durumlarda ve hekim gözetiminde verilmelidir. Gebeliğin üçüncü trimesterinde kullanım, yenidoğanda geçici ekstrapiramidal semptomlar ve ilaç yoksunluk belirtileri riskiyle ilişkilendirilmiştir. Emzirme döneminde de veriler sınırlı olduğundan, tedaviye devam edilip edilmeyeceği fayda-risk değerlendirmesiyle hekim tarafından belirlenmelidir. Gebelik planlayan veya gebe kalan kişilerin ilacı kendi başlarına kesmemesi, mutlaka hekimleriyle görüşmesi gerekir.

Seroquel Nasıl Bırakılır? Kesilme Sendromu

Ketiapinin vücuttaki yarılanma ömrü yaklaşık 7 saat, aktif metaboliti norketiapinin ise yaklaşık 12 saattir. Resmi ürün bilgisine göre tedaviye son verilirken dozun en az 1-2 haftalık bir süre içinde kademeli olarak azaltılması önerilir. Ani kesim; uykusuzluk, bulantı, baş ağrısı ve kusma gibi kesilme belirtilerine yol açabilir. Bu nedenle Seroquel'in bırakılması kararı da tıpkı başlanması gibi mutlaka hekim rehberliğinde planlanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Seroquel bağımlılık yapar mı?

Ketiapin, klasik anlamda fiziksel bağımlılık yapan bir madde değildir; keyif verici etki için arayış oluşturmaz. Ancak vücut ilaca fizyolojik olarak alışabileceğinden ani kesilmesi önerilmez ve kesilme belirtileri yaşanabilir.

Seroquel kilo aldırır mı?

Evet, kilo artışı ketiapinin çok sık bildirilen yan etkilerinden biridir ve klinik çalışmalarda kan şekeri ile lipid düzeylerinde de bozulma gözlenmiştir. Bu nedenle hekimler, tedavi başlangıcında ve tedavi süresince kilo, kan şekeri ve kolesterol gibi metabolik parametreleri düzenli olarak takip eder.

Seroquel uyku ilacı olarak mı kullanılır?

Ketiapinin belirgin sedatif etkisi nedeniyle düşük dozlarda uykusuzluk şikayetlerinde klinik pratikte kullanıldığı bilinse de, bu resmi onaylı bir endikasyon değildir ve düşük doz "uyku ilacı" gibi kullanım, metabolik yan etkiler ve diğer riskler göz önüne alındığında dikkatli bir hekim değerlendirmesi gerektirir.

Seroquel yaşlılarda neden ekstra dikkat gerektirir?

Demansı olan yaşlı hastalarda yapılan çalışmalarda, bazı atipik antipsikotiklerin (ketiapin dahil) ölüm riskinde artışla ilişkilendirilebileceği bildirilmiştir. Bu nedenle demansa bağlı davranışsal belirtilerin tedavisinde ketiapin kullanımı, yalnızca dikkatli bir fayda-risk değerlendirmesi sonrasında ve yakın hekim takibiyle düşünülmelidir.

Seroquel ile diğer antipsikotikler arasındaki fark nedir?

Ketiapin, hem dopamin hem serotonin reseptörleri üzerindeki geniş etkisiyle diğer atipik antipsikotiklerden (örneğin risperidon, olanzapin) farklı bir reseptör bağlanma profiline sahiptir. Bu farklar, yan etki profilini ve hangi hastada hangi ilacın tercih edileceğini etkileyen faktörlerden biridir; seçim tamamen hekimin klinik değerlendirmesine bağlıdır.

Seroquel alkolle birlikte kullanılabilir mi?

Hayır, önerilmez. Alkol, ketiapinin sedatif etkisini güçlendirebilir ve baş dönmesi, düşme riski gibi yan etkileri artırabilir.

Yasal Uyarı ve Etik Bilgilendirme

Bu yazı, Seroquel (ketiapin) hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi önerisi niteliği taşımaz. Herhangi bir antipsikotik ilacın başlanması, dozunun değiştirilmesi veya bırakılması kararı mutlaka bir psikiyatri hekimi tarafından, kişinin klinik durumu değerlendirilerek verilmelidir. İlaçların kendi kendine başlanması, bırakılması ya da dozunun değiştirilmesi ciddi sağlık risklerine yol açabilir. Kendinizde veya yakınınızda şizofreni, bipolar bozukluk ya da ilgili belirtiler fark ediyorsanız, en kısa sürede bir ruh sağlığı uzmanına başvurmanızı öneririz.